Foliküler lenfoma translokasyonu nedir ve nasıl oluşur?

Foliküler lenfoma, B lenfositlerinden (bir tür beyaz kan hücresi) kaynaklanan yavaş seyirli (indolent) bir lenfoma türüdür. Foliküler lenfomada en sık görülen genetik anormallik, t(14;18) translokasyonudur. Bu translokasyon, bir kromozom parçasının başka bir kromozoma taşınması anlamına gelir ve hücrenin normal yaşam döngüsünü bozarak kontrolsüz çoğalmaya yol açar.

Foliküler lenfomadaki t(14;18) translokasyonu, B lenfositlerinin olgunlaşma sürecinde, özellikle V(D) J rekombinasyonu adı verilen bir aşamada meydana gelir. Bu süreç, bağışıklık sisteminin çeşitli antijenlere karşı antikor üretmesi için gerekli olan genetik çeşitliliği sağlar. İşlem sırasında:

• 14. kromozom üzerinde bulunan immünoglobulin ağır zincir (IgH) geni ile
• 18. kromozom üzerinde bulunan BCL-2 geni arasında bir kırılma ve yer değiştirme olur.

Bu translokasyon sonucunda, BCL-2 geni, IgH geninin güçlü promotör bölgesinin kontrolü altına girer. Normalde BCL-2 proteini, hücrenin programlanmış hücre ölümü (apoptoz) sürecini engelleyerek hücrenin hayatta kalmasını sağlar. Ancak translokasyon nedeniyle BCL-2 geni aşırı ifade edilir ve bu da:

• Anormal şekilde uzun ömürlü B lenfositlerinin birikmesine,
• Bu hücrelerin kontrolsüz çoğalmasına ve
• Sonuçta foliküler lenfoma gelişimine yol açar.

Bu translokasyon, foliküler lenfoma hastalarının yaklaşık %85-90'ında tespit edilir ve hastalığın tanı ve takibinde önemli bir biyobelirteç olarak kullanılır.